Czy w drodze na piłkarski szczyt warto skupić się wyłącznie na futbolu? Wszechstronny rozwój, różnorodne aktywności i radość z uprawiania sportu mogą mieć ogromne znaczenie dla młodego zawodnika.

Drogi Rodzicu,

Każdy chce pomóc swojej pociesze w osiągnięciu szczytu piłkarskiej piramidy. Czy zdajesz sobie sprawę, że najlepsze, co możesz zrobić na początku tej drogi, to zapisać dziecko na zupełnie inny sport?

Oczywiście nie kosztem piłki nożnej, ale jako dodatkową aktywność. Dlaczego?

Panfil w swojej książce „Sport uczy życia” (którą serdecznie polecam wszystkim rodzicom) wyróżnił sześć aspektów, które pokazują, dlaczego uprawianie wielu dyscyplin jest ważne i jakie przynosi korzyści.

1. Aktywne spędzanie wspólnego czasu

Inny sport wcale nie musi oznaczać zorganizowanych zajęć. Możecie wspólnie jeździć na rowerze i rolkach, regularnie chodzić na basen czy do parku trampolin. Zimą możecie jeździć na nartach, snowboardzie lub łyżwach. Dzieci na pewno będą szczęśliwe i zapamiętają takie chwile do końca życia.

WTA i ATP (profesjonalne organizacje tenisowe kobiet i mężczyzn) przeprowadziły ciekawe badanie. Wynika z niego, że rodzice ponad 90% zawodników aktywnie spędzali czas ze swoimi pociechami, gdy te były młodsze. Podkreślę, że nie chodzi o wspólne granie w tenisa.

2. Lekarstwo na wypalenie

To jeden z najpoważniejszych problemów współczesnego sportu. Około 13.–14. roku życia mamy do czynienia z największym odpływem zawodników ze zorganizowanego uprawiania sportu. Przyczyn takiej decyzji jest wiele: zbyt duża presja ze strony rodziców i otoczenia, trener, który zniechęcił do kontynuowania zajęć, problemy z kontuzjami itd. Jednak bardzo często chodzi po prostu o przesyt.

Od 5.–6. roku życia dzieci trenują kilka razy w tygodniu, uczestniczą w dodatkowych zajęciach piłkarskich, indywidualnych lub w innych drużynach, a do tego rozgrywają mecze. Zawodnicy, którzy zaczynają dojrzewać, stwierdzają, że sport nie sprawia im już tyle radości, i rezygnują. A być może mieli szansę zaistnieć w piłce nożnej?

Inna aktywność fizyczna, podejmowana w ramach zajęć dodatkowych, może pomóc w zapobieganiu wypaleniu i sprawić, że dziecko zachowa radość z uprawiania sportu.

3. Szukanie właściwej dyscypliny

Można powiedzieć, że piłka nożna to sport dla wszystkich. Jednak nie każdy będzie mógł zawodowo grać w piłkę. To jasne jak słońce. Jeśli po zakończeniu procesu treningowego zawodnicy nadal będą kochać piłkę, grać rekreacyjnie lub amatorsko, będzie to spory sukces. Przekazaliśmy im bowiem miłość do aktywności fizycznej, dzięki czemu będą dbać o swoje zdrowie.

Jednak gra w piłkę może nie być jedyną drogą naszego dziecka. Co, jeśli inny sport spodoba mu się tak bardzo, że stanie się ulubioną dyscypliną, a piłka nożna zejdzie na drugi plan? Może właśnie w tej innej dyscyplinie zawodnik zrobi kiedyś karierę. Świat sportu zna już wiele takich historii. Nie odbierajmy dzieciom takich szans. Piłka nożna to nie koniec świata.

4. Transfer umiejętności i wzorców ruchowych

W pierwszych kilku latach przyświeca nam zasada: „Najpierw człowiek, potem sportowiec, a na końcu piłkarz”. Wszechstronny rozwój jest niezwykle istotny z fizycznego punktu widzenia. Piłka nożna sama w sobie nie zapewnia go w pełni i nie wiem, czy istnieje dyscyplina, która to robi. Prawdopodobnie nie.

Gra w koszykówkę lub siatkówkę pomoże rozwinąć sprawność kończyn górnych. Judo pozwoli rozwinąć siłę i nauczy, jak kontrolować swoje ciało, np. podczas upadku. Gimnastyka zadba o mobilność i gibkość, a także wzmocni ciało. Pływanie poprawi wydolność i wzmocni całe ciało. Przykładów jest tyle, ile dyscyplin sportowych. Wszystko to może przyczynić się do tego, że dziecko stanie się lepszym sportowcem, a w przyszłości również lepszym piłkarzem.

5. Profilaktyka kontuzji

Ten temat łączy się z poprzednim. Jeśli jedne partie mięśniowe będą poddawane ogromnym obciążeniom, a inne pozostaną zaniedbane, może to doprowadzić do dysfunkcji i kontuzji.

Zamiast kolejnych treningów motorycznych możemy zadbać o wszechstronny rozwój dziecka w bardziej atrakcyjnej formie, wykorzystując inne dyscypliny sportowe.

6. Kompetencje społeczne

Jak już wcześniej wspomniałem: „Najpierw człowiek…”. No właśnie. Sport to idealne miejsce do nauki współpracy oraz rozwijania kompetencji związanych z byciem członkiem grupy lub zespołu. Jeśli dziecko będzie funkcjonować tylko w jednej grupie, jego możliwości nawiązywania relacji i zdobywania nowych doświadczeń będą ograniczone. Inne sporty sprawią, że nasz syn lub córka pozna więcej osób, nawiąże nowe relacje i przeżyje nowe przygody. W końcu „Sport uczy życia”.

Każdy rodzic z pewnością wybierze ścieżkę rozwoju dla swojej pociechy. W naszej akademii i szkole proponujemy różne formy aktywności na lekcjach wychowania fizycznego, zajęcia judo czy zajęcia motoryczne. To jednak tylko wierzchołek góry lodowej, a za większość możliwości rozwoju dziecka odpowiadają rodzice.

Zapisanie dziecka na basen, sztuki walki czy tenis, uprawianie sportów zimowych lub wspólne podejmowanie aktywności fizycznej wspiera rozwój koordynacji ruchowej. A im lepsza koordynacja, tym większa kontrola nad własnym ciałem, a w konsekwencji również nad piłką.

Żeby nie być gołosłownym, na koniec podam kilka przykładów ze świata sportu:

  • NBA – najbardziej znana liga koszykarska – zachęca do tego, by dzieci przed 14. rokiem życia uprawiały wiele dyscyplin sportowych, a koszykówkę trenowały w możliwie najmniej zorganizowany sposób.

  • Roger Federer przez długi czas grał w piłkę nożną, a dopiero później, wybierając swoją specjalizację, postawił na tenis. Osiągnięcia, jakie zdobył w tej dyscyplinie, zna chyba każdy.

  • Jannik Sinner uprawiał narciarstwo, tenis i piłkę nożną. Dopiero w wieku 13 lat w pełni postawił na tenis i dziś jest jednym z najlepszych zawodników na świecie.

  • Zlatan Ibrahimović ma czarny pas w taekwondo i wielokrotnie podkreślał, jak ta dyscyplina pomogła mu w karierze piłkarskiej.

Oczywiście, jak we wszystkim, trzeba zachować równowagę. Nie należy od razu zapisywać dziecka na dziesięć dyscyplin, ponieważ regeneracja i czas wolny również są potrzebne. Zasada jest jednak prosta: im młodsze dziecko, tym więcej powinno doświadczać różnorodnych aktywności, a im starsze, tym bardziej można zawężać jego specjalizację.

Piłka nożna to sport późnej specjalizacji – pamiętajmy o tym.